Một dòng thơ lặng lẽ...

By Phan Văn Quang

 

          Thưa các bạn!

          Sau hai tập thơ : "Ta ôm một nửa đời luân lạc" - Hội VHNT Quảng Trị năm 1993 và tập "Mưa nắng quanh đời" - NXB Văn hóa Dân tộc năm 1997đã ấn hành. Hôm nay Phan Văn Quang xin vui mừng giới thiệu cùng bạn đọc tập thơ thứ ba của mình được Nhà xuất bản Hội nhà văn ấn hành tháng 6 năm 2009 tập "Dấu mùa se lạnh". Tập thơ gần 100 trang gồm 72 bài thơ.Phan Văn Quang xin chân tình cảm ơn

          - Nhà xuất bản Hội nhà văn

          - Ban biên tập

          - Hội VHNT Quảng Trị

          - Anh em bạn bè thân hữu và gia đình đã động viên Phan Văn Quang hoàn thành thi phẩm này

 





Phan Văn Quang tặng thơ nghệ sỹ diễn ngâm Hồng Vân & Hải Yến

 

 

Một dòng thơ lặng lẽ

 

Phan Văn Quang - Một dòng thơ lặng lẽ tự nhiên chảy ra từ tình yêu sâu nặng chân thật với quê hương. Một dòng thơ ít biến đổi về mặt hình thức nhưng không hề lạt lẽo giả tạo về tình cảm. Một dòng thơ hiền lành chân chất man mác buồn trong cấu trúc truyền thống quen thuộc mà sự hoài niệm theo tôi là âm hưởng chủ đạo của tập thơ mang tên Dấu mùa se lạnh này.

Tôi hình dung bên chiếc thúng đời gã ngồi trệt xuống cỏ nhặt ra những hạt thóc thơ dù lép dù chắc nhưng đều thấm đẫm nắng gió quê nhà và mồ hôi nước mắt của bao kiếp người cơ khổ. Những hạt thóc thơ của gã chưa qua xay giã giần sàng phảng phất hương đồng gió nội rặm rụa xa xót và gần gũi làm sao. Thơ gã - Phan Văn Quang - đáng yêu chính là ở điểm ấy. Thơ như đời thô mộc bình dị mà ân nghĩa trước sau.

Như nhiều người làm thơ khác mẹ - cha luôn là nỗi nhớ thương và yêu dấu của cuộc đời. Về chợ Tỉnh giữa eo xèo ồn ã cảnh bán mua Quang vẫn để lòng mình lắng lại với những kỷ niệm cũ xưa và ngẫm suy về mẹ - cha về cuộc đời:

Chợ chiều quang gánh đừng buông

Đếm bao lưng thúng vô thường nghiêng qua

Con từ máu thịt mẹ cha

Chông chênh giữa chợ bước ra cuộc đời

                   (Con về chợ Tỉnh)

Mới chỉ mấy chấm phá những thân phận đã hiện ra cuộc sống gạo chợ nước sông bấp bênh chông chênh biết mấy. Và cái điều hiển nhiên rất hiển nhiên của loài người thêm lần nữa được trình bày qua thơ của thi sĩ chân đất Phan Văn Quang: không ai chọn trước được cho mình quê hương và mẹ. Ở một hoàn cảnh khác khi đưa các con về viếng mộ ông bà Phan văn Quang cũng có những câu thơ đầy lay động:

                   Chiến tranh ngăn cả lối về

Con sông cách một rẻo quê mẹ nằm

Tính ta già ba chục năm

Từ nay mẹ lại được nằm bên cha

 

Cháu chưa biết mặt ông bà

Lạy hai phần mộ chia xa lại gần

                   ( Mẹ và Cha)

Hình ảnh quê nhà trong thơ Quang hiện lên bao giờ cũng nét và ngập tràn tình thương mến. Dù nói tới cái buồn sự khắc khổ nhưng nó vẫn mang nét Quảng Trị và dấu riêng của người cầm bút:

                   Đất nẫu lòng chênh dáng mẹ gian nan

                   Thân chuối úng nghiêng chiều quê lạc gió

                   Phù sa núi phủ bạc đầu ngọn cỏ

                   Bàn chân trần nứt nẻ dấu bùn non

 

                   Đời làng và khúc sông con

                   Đêm mờ ảo lay ngọn đèn leo lắt

Chiếc lá - mẩu trăng vàng mẹ nhặt

Ngọn tre buồn lẳng lặng giữa đêm riêng

(Mảnh trăng qua mùa lũ)

          Có lẽ cuộc đời Quang chông chênh từ chợ bước ra nên hình ảnh chợ quê luôn là nỗi ám ảnh của gã. Hình ảnh chợ xuất hiện với tần suất khá dày trong thơ gã. Đó là một góc quê nhà yêu dấu gắn liền với tuổi thơ tuổi trẻ. Ai ngờ rằng ẩn trong dáng bộ có vẻ bụi đời của gã là một tâm hồn trong trẻo hồn nhiên:

                             Chợ quê

Tháng Giêng

Mờ sương trong vắt

Tìm mua con gà đất thổi mừng bình minh

                   (Chợ đình Bích La mồng ba Tết)

          Sau phiên chợ tuổi thơ là buổi chợ tuổi yêu gã thanh niên có tên gọi là Quang ấy bần thần thương nhớ người con gái vừa quen:

                             Chợ tan rồi lại nhớ nhau lên

                             Em mướt tóc ngực nêm màu áo

          Hình ảnh ngực nêm màu áo cho ta một hình dung đầy đặn nền nã về cô gái chốn quê. Té ra gã cũng là kẻ đa tình tinh quái đằng sau vẻ xù xì bụi bặm là tâm hồn rạo rực yêu thương là những khát khao mãnh liệt.

          Với Phan Văn Quang càng đắm sâu vào hồi ức dĩ vãng bao nhiêu thơ càng rung động bấy nhiêu. Làng quê xưa cũ là không gian thơ chủ yếu của Quang. Cái giọng hoài niệm bâng khuâng có chút nuối tiếc ngậm ngùi cứ trở đi trở lại trong thơ Quang. Gã cứ mê say với cũ xưa xa ngái:

                             Về quê ở giữa triền sông cũ

                             Mây nước xanh trong bãi đất bồi

                             Con dế rong chơi lòng cỏ hát

Một làn sương mỏng ngậm đầu môi

          Rồi:

                             Đầu quê ngồi trệt nơi triền cỏ

                             Thở chút hương đồng gió heo may...

          Tuổi đã gần lục tuần thế mà cái gã chân đất đầu trần làm thơ ấy vẫn nao lòng thương mến về tuổi học trò đã qua rất lâu của mình. Thử hỏi còn mấy người như gã giữa thời bùng nổ thông tin này còn tơ tưởng tới:

                             Con ve gạo bài râm ran mặt phố

                             Áo trắng thong dong mỗi sớm đi về

 

                             Em chưa lớn mái trường đã cũ

                             Lòng thầm vương trang lưu bút còn xanh

                             Câu thơ rụng phía chân trời rộng mở

                             Mùa thi ơi ngày tháng qua nhanh

                                                (Con đường bằng lăng tím)

          Kẻ si tình cũng là người ân tình ấy là gã. Quang ôm bọc quá khứ thật nhiều. Nhiều đến mức ta có cảm giác với gã thời gian ít chuyển động vô cùng; thời gian còn đọng lại với những Cau khô ghép miếng trầu tươi / Quệt vôi ngậm thắm chiều rơi mặc chiều và Cánh buồm cứa gió luồng xa / neo lưng néo chặt phôi pha lững lờ...Và với những người đã khuất từ một nhà thơ trẻ bạc mệnh đến em gái của mình Quang có những câu thơ ứa lệ. Nhớ Nguyễn Tiến Đạt tác giả câu thơ Vô vi thì buồn...viết thì sợ.../ Trời rộng đành nâng chén ngang mày Quang viết:

                             Một ly cụng đêm sâu

                             Ngang mày - Đừng nhăn mặt

                             Ai còn và ai mất

                             Đất chờ người bao dung

                                                (Ly cuối cùng nhà thơ Nguyễn Tiến Đạt)

          Với em gái đã thành người thiên cổ Quang có những cảm nhận riêng:

                             Trong chiếc áo bằng vỏ cây

                             Người đàn bà tận tuỵ ngủ yên

                             Buông thỏng tay

                             Để lại những vô cùng...

                                                (Phút cuối)

          Phan Văn Quang trong Dấu mùa se lạnh chưa có mấy đổi thay trong bút pháp thơ. Tuy đây đó có chút vùng vẫy ngang dọc nhưng ấn tượng để lại cho người đọc có lẽ vẫn là những bài thơ đẫm chất hoài niệm chân chất truyền thống kiểu như:

                             Rượu làng uống với bạn thơ

                             Mùa nay hong chút dại khờ xa xăm

                                                (Uống rượu ở làng)

          Hay:

                             Em núp phố rộng như đời lãng

                             Rét ngọt lưng chừng giữa giêng hai

(Hẹn xuân)

          Gã tuồng như rất thấm thía điều đó gào rống lên để làm chi cứ chân thật da diết với mình với người may ra còn nhặt được đôi câu thơ tình nghĩa. Bởi cái gì cũng có giới hạn của nó. Giới hạn như gã đã ngẫm ra rằng:

                             Giới hạn đất là biển

                             Giới hạn biển là bờ

                             Vượt qua bờ là sóng

                             Sóng ôm nhầm nỗi đau

 

                             Giới hạn anh và em

                             Thời gian ngoài khung cửa

                             Hoài công chờ ai nữa

                             Tuổi già cầm trên tay

          Vâng tuổi già cầm trên tay rồi nhưng gã vẫn còn đắm đuối với thơ lắm. Biết đâu trong chặng cuối cuộc đời gã sẽ nhặt được những hạt thơ chắc mẩy. Biết đâu đấy Quang nhỉ Cuối năm nhen bếp lửa hừng / Chồi non đỏ tía lộc vừng hửng duyên...

                                       Hà Nội cuối tháng 5.2009

                                                    Nhà thơ Nguyễn Hữu Quý

 

 

More...

QUI NHƠN

By Phan Văn Quang

 

QUI NHƠN

       Tặng Hồ Ngạc Ngữ Trân Nghi Dũng

                            và bằng hữu...


Ngày chia tay biển Qui Nhơn đầy sóng

Cù Lao Xanh xao xác ngoài xa

Câu thơ ngược chơi vơi Gềnh Ráng

Trăng ủ mềm đời năm tháng qua


Có nhớ như nhau để về dăm ít bửa

Tình theo gió lạc cũng đi vòng

Thời gian nhủng nhiểu phơi màu tóc

Cuối biển ta ngồi giữa mênh mông


Thoáng gặp đôi lần gương mặt cũ

Cầm tay chưa ấm đã quay lưng

Chốn ấy bao đời con tháp dựng

Neo hoài hóc mắt nỗi suy hưng


Bạn nhỉ - ngang eo chiều gió thoảng

Mũi lòng mây núi cũng rưng rưng

Quá hẹn cùng người xưa chuộc lại

Một chuyện tình xa ngái đóng khung.

More...

THƠ NGƯỜI CAO TUỔI

By Phan Văn Quang

 

THƠ NGƯỜI CAO TUỔI



Trở thành người cao tuổi

Con cho mình nghí hưu

Gian nan đời chịu đựng

Tóc trắng chiều bảo lưu


Không lương trời hểu hảo

Xác lá rụng quanh vườn

Thằng út  vào xây dựng

Ngấp nghé thứ ra trường


Trưởng nam mê văn chương

Thấy cha già mà sợ

Thơ buồn như hơi thở

Chuyển lạch luồng tự nhiên...


Đổi cả ngày và đêm

Giọt mồ hôi thành muối

Quanh chợ đời mõi gối

Con cứng cáp thành người


Những mảnh bằng chơi vơi

Đóng đinh ngày khó nhọc

Gạn trong dòng nước đục

Thơ trở chiều mây bay.

More...

PHỐ VÀ MẸ

By Phan Văn Quang

PHỐ VÀ MẸ


Mở tung cửa cây vườn đứng gió

Hâm hấp tường trát nắng mái tôn

Cởi áo phơi lưng trần rút nước

Cánh vù nóng mặt quạt đầu hôm


Mấy hôm qua mẹ già khó ngủ

Trở trăn lê lẩn thẩn hiên ngoài

Trăng ngấp ngó thành xây bịt gió

Phố rời rạc mẹ chỉ nay mai...

Thương mẹ ngàn lần neo ít bửa

Nhớ con năm chỉ đến vài lần

Tuổi chín mươi như trăng bậu cửa

Quê xưa chăn gối mẹ quen nằm

Còn nửa đám rau non trước ngõ

Bí cong phơ phất ngọn chờ tay

Đất thẩm màu giếng thơi tắm rưới

Nồm sông phần phật thổi đêm ngày

Nói cho cùng  chỉ để về thôi

Phố con ở không là nơi mẹ ở

Ở phố khoe bà con chút nhớ

Mẹ cười thở gió dọc triền sông.

More...

PHỐ MỚI Ở CỬA RỪNG

By Phan Văn Quang

 

PHỐ MỚI Ở CỬA RỪNG


Siêu thị mở lấn rừng mấy chốc

Khách sạn gắn sao ngóng mặt chờ

Con đường đổ bêtông cốt nhựa

Đất bazan nhảo nhoẹt nằm mơ

 

Quà phố mới mặt hàng điện tử

Mơ hồ gùi quả nặng trên lưng

Màn sương mỏng vất vơ trắng đục

Đẩy về cuối chợ giữa mông lung


Ngoe ngoắt nhớ mấy chuổi măng rừng

Thơm đỏ thớ chai sần mắt dứa

Buồng chuối oải nghênh ngang bãi ứa

Vắng hương rừng váng vất đâu đây


Lòng chảo núi thấp thoáng bóng cây

Tiếng máy nổ xuôi đời vi vút

Em của phố mỗi ngày chăm chút

Tơ tưởng mùa lụa ửng môi son


Quán hiện đại cà phê không ngon

Ta lãng đãng mơ màng chất núi

Em chân đất ngày xưa gần gủi

Có phai trong trí nhớ Trường sơn.


                            

 

More...

BÊN CẦU XẢ ỚT

By Phan Văn Quang

BÊN CẦU XẢ ỚT

 Tại Trạm Hải Quan Lao Bảo trước Quốc Môn



Ở giữa hai ngọn cờ đất nước

Ta vươn vai thở gió mây trời

Con sông lọc nước trong róch rách

Chập chùng sương đỉnh núi bay hơi

Em gái nhỏ qua cầu váy thẩm

Chiếc ô con nghiêng hướng mưa bay

Đi và đến từ mười phương dạt

Chúm chím cười mắt liếc chia tay

Cầu biên giới - gọi thầm Xả Ớt

Đi xa rồi mới nhớ mắt cay

Người bên nớ nhen dùm chút lửa

Lạc vào hồn ngấp nghé cơn say

Thị trấn - ngỡ ngàng con dốc thoải

Xe bồn chồn sông núi hai nơi

Cửa khẩu mở lưng chừng thung rộng

Nắng cuối rừng chầm chậm buông lơi.

                       Cầu Xả Ớt Cửa Khẩu Việt -Lào 5-2009.

More...

QUÁN ĐẤT

By Phan Văn Quang

 



QUÁN ĐẤT


Vẫn là quán đất

Mà thôi

Đưa con từng chặng

Vẫn nồi cháo thơm


Lỡ làng

Hẹn một bữa cơm

Dậy trong lòng đất

Mùi rơm rạ chiều


Quán đời

Mưa nắng

Liêu xiêu

Thương câu thơ gửi trăm điều

sẻ chia


Một màn sương mỏng ngoài kia

Mùa xuân

Hoa dại đang chìa môi hôn.

More...

Phan Văn Quang ĐÓN BẠN PHỐ NÚI

By Phan Văn Quang

 

ĐÓN BẠN PHỐ NÚI

               Tặng : Hoàng Ngọc Luận


Thằng bạn nhiêù năm còn ở núi

Mười phần tóc chớm lá thông bay

Lần tay đếm nhớ bao lần gặp

Gió trở mưa dầm quán lắt lay


Về quê bạn rủ ta về biển

Rượu ủ lâu dài chuyện hỏi han...

Sờ râu - râu mọc lên vành má

Lòng ứ trăm điều nhọc thời gian


Lãng đãng sương phơi - Quà của Phố

Hầu bao rót mệt chén lâng lâng

Oang oang líu lưởi dòng thơ cũ

Dựng ngược thông ngàn đứng lặng câm


Thì ra vẫn Phố trong lòng nhỉ

Còn nẻo quanh co mỏi mắt tìm

Cheo leo góc núi che thềm biển

Sóng dội mưa nguồn chớp đáy tim


Tháng tư đón nhớ cùng quê cũ

Bạn thả cho ta chút sương mù

Trẻ trung xa ngái - xưa từng thở

Chập chờn hơi nước ướp Pleiku.

      

                 Biển Cửa Tùng 30-04-2009

More...

Ở CỬA KHẨU LA LAY

By Phan Văn Quang

Ở CỬA KHẨU LA LAY


Bên kia núi con đường vào Salavan

Trưa La Lay nắng chan cột mốc

Em gái Pakô nắng hoe nhuộm tóc

Ngây thơ cười hâm hấp gió Trường Sơn


Heo hút bản làng mái lá chen tôn

Trạm Hải Quan vết xe hằn dấu

Dốc núi dựng đỉnh đầu cửa khẩu

Mùa mưa dầm vắng bóng người qua


Lau trắng bạc đầu nương gió phất phơ

Nghe tiếng máy chim rừng đập cánh

Con suối cạn róc rách đá cản

Có bầy dê mấy ngả thả rong...


Dọc đường biên hai phía là rừng

Hơi đá lạnh thấm lòng đêm da diết

Dẫu trẻ trung sống lâu ngày ở chốt

Nhợt nhạt màu ngã nước da thô


Những bản làng của người Pa kô

Hai đất nước neo đầu non cột mốc

Quen dáng núi giọng người giữa dốc

Tựa vai rừng ngân vọng tiếng La Lay.
                                      
                                   La Lay 23-4-2009

More...

MẢNH GHÉP NGOÀI GIÁ THÚ

By Phan Văn Quang

MẢNH GHÉP NGOÀI GIÁ THÚ 



Bóng đen lẳng lơ

Không thể tự soi mình

Chia chác cuộc tình thế chấp


Đuổi khỏi không gian u ám

Tâm hồn chắp vá hớ hênh

Hôn phối chân dung

Trên bàn thờ dành cho người đã khuất


Cái tuổi không thể đếm và nhớ

Những cuộc tình đã qua

Tống vào quá khứ niềm đam mê

Bàn tay người đàn bà săn sóc nhầm chỗ

Tổn thương trí tưởng của người

                                một đời gối chăn...


Có cánh rừng loang lở nghi ngút khói

Bóng dáng quà tặng hình người

Tàn cháy trong tâm tưởng

Bỏ ngoài tai lời nịnh hót lãng nhếch

Ấu trĩ của người đàn bà buôn chuyến tình

                               một đời không trả hết


Căn phòng ngủ tấm hình ngày cưới cười

                                                  mỉa mai

Người đàn bà ủ mộng đi hoang.

                                           

More...